Hài cốt của Đức Cha François Pallu (1626 – 1684)

Để mở án phong Chân phước và phong Thánh cấp giáo phận cho Đức cha François Pallu, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên, đã gửi thỉnh nguyện thư đến Hội Thừa Sai Paris xin một phần hài cốt của Đức cha Pallu, đang được cất giữ trang trọng trong hầm mộ ở Paris, về đặt tại Nhà thờ Chánh toà Hà Nội. Cũng theo thư thỉnh nguyện, lễ mở án phong Chân phước và phong Thánh cho ngài dự kiến sẽ diễn ra tại nhà thờ Chánh toà Hà Nội vào ngày 29/10/2023. Đây cũng là dịp kỷ niệm 339 năm ngày Đức cha Pallu qua đời, ngày 29/10/1684.

Với lý do đó, lúc 10g00 sáng thứ Hai, ngày 10/07/2023, hầm mộ chứa quan tài có hài cốt của Đức cha được mở trước sự chứng kiến của Cha Michel Esposito, Kinh sĩ và là Công chứng viên của Toà Giám mục Paris, Cha Vincent Sénéchal, Bề trên Tổng quyền M.E.P, các Cha Ban Tổng Cố vấn, các Cha sinh viên du học, các nhân viên văn khố, phóng viên, và hai Sơ Dòng Mến Thánh Giá Khiết Tâm đang phục vụ ở nhà M.E.P.

Đôi nét về hành trình Thi hài Đức cha Pallu từ khi qua đời cho đến khi về đến Paris:

Đức cha François Pallu qua đời ngày 29/10/1684 tại thị trấn nhỏ Mục Dương, tỉnh Phúc Kiến, Trung Hoa. Ngôi mộ nằm dưới chân một ngọn đồi gọi là “Núi Thánh”. Theo phong tục truyền thống của người Trung Hoa, sau khi Đức cha qua đời, người ta chuẩn bị cho ngài một ngôi mộ trong khi thi hài được giữ khoảng hai tháng tại Nhà Nguyện. Vì thế, trên bia đá có khắc dòng chữ: việc chôn cất diễn ra vào ngày 10/01/1685.

Năm 1836, Cha Louis Delamarre, M.E.P được sai đi truyền giáo tại tỉnh Tứ Xuyên và đã đến viếng thăm mộ của Đức cha Pallu. Năm 1874, ngôi mộ được trùng tu bởi nhà M.E.P với sự đồng thuận của quý Cha Dòng Đa Minh.

Cuộc khai quật lần đầu tiên diễn ra vào ngày 05/08/1912, tức là 228 năm sau cái chết của ngài, với sự có mặt của Cha Paul Guéneau – đại diện nhà M.E.P và quý Cha Dòng Đa Minh – đại diện Đức cha Aguirre, O.P, Giám mục địa phương.

Báo cáo ghi lại, khi ngôi mộ được mở ra, “một khối thuôn dài có màu nâu đỏ, nằm trên mặt đất lõm xuống, hoàn toàn không có bất kỳ hình dáng nào của con người, không có xương và thậm chí không có độ cứng nhô ra. Chỉ còn một ít xương lớn, đốt sống, hộp sọ hoặc xương sườn, răng và một số mảnh vỡ của quan tài. Cũng không tìm thấy nhẫn Giám mục, thánh giá hay bất kỳ đồ vật nào liên quan đến tôn giáo”. Mọi thứ thu thập được được đặt trong hai chiếc hộp và được mang đi cùng với bia mộ.

Ngày hôm sau, 06/08, lễ Chúa Hiển Dung, hai chiếc hộp đựng hài cốt của Đức cha được phân loại lại. Báo cáo lập tại Mục Dương nói rằng: “những gì tìm thấy là một số lượng lớn quý giá, chắc chắn vậy, nhưng trên thực tế khá khiêm tốn…” Bản báo cáo được làm thành 6 bản và được lưu tại những nơi liên quan, một bản được đặt trong hộp đựng hài cốt của Ngài và kho lưu trữ của nhà M.E.P.

Ngày 19/08, thánh lễ cầu nguyện và trao lại hài cốt của Đức cha Pallu diễn ra tại Phúc Châu do Đức Giám mục Aguirre chủ sự, Cha Paul Guéneau cùng một số Cha Dòng Đa Minh đồng tế. Chiếc hộp được đóng dấu niêm phong để Cha Guéneau mang đi và trao lại cho Cha Louis Boulanger – Bề trên đương nhiệm của nhà Nazareth ở Hồng Kông. Hài cốt của Đức cha Pallu được đặt trong một ngôi mộ trong Nhà Nguyện.

Những năm sau thế chiến thứ hai, nhà Nazareth đóng cửa (năm 1954). Hài cốt Đức cha Pallu được hồi hương về Paris theo yêu cầu của Đức cha Charles Lemaire (1900-1995) – Bề trên Tổng quyền lúc bấy giờ. Lễ tiễn biệt ở Hồng Kông diễn ra vào thứ Bảy ngày 02/01/1954, về đến Rue du Bac vào ngày 08/02/1954 và được trưng bày trong Nhà Nguyện của hầm mộ vào ngày 04/03/1954, với sự chứng kiến của rất nhiều người.

Chiếc quan tài cuối cùng được làm vào ngày 24/12/1954. Đó là chiếc hộp kim loại đựng xương của Đức cha đặt trong một hộp gỗ tếch, bọc vải lanh, rồi đặt trong một hộp gỗ khác có kích thước lớn hơn. Cả hai hộp này được đặt trong quan tài bằng gỗ tếch, lót nhung trắng.

Theo lời Cha Bề trên Tổng quyền, hài cốt của Đức cha Pallu không còn nhiều nên nhà M.E.P quyết định chuyển về Hà Nội một chiếc răng hàm của ngài. Phần còn lại được niêm phong mới và được đặt tạm thời ở khu vực các thánh tích tử đạo trong hầm mộ.

Khi còn sống, nhiều lần Đức cha Pallu đã cố gắng đến Đàng Ngoài, nhưng ngài đã không thể thực hiện được ước muốn cháy bỏng đó. Ngài vừa là người sáng lập chính của nhà M.E.P, vừa là người đặt những viên đá vững chắc cho sự hình thành và phát triển của Giáo Hội Việt Nam.

Nguyện xin muôn ân sủng, qua lời chuyển cầu của Đức Cha Pallu, tuôn tràn trên Giáo Hội Việt Nam chúng ta. Và xin cho tiến trình phong Chân phước và phong Thánh cho ngài được thành toàn trong thánh ý.

Tin từ Paris