Nếu không rực rỡ thì sao?
Có người sẽ trả lời: “Không rực rỡ cũng chẳng sao. Cứ sống bình thường, miễn là mình thấy bình an.” Đó là một câu trả lời nghe có vẻ nhẹ nhàng, thậm chí là khôn ngoan. Nhưng tôi vẫn muốn hỏi: Chẳng lẽ chúng ta được sinh ra chỉ để đi hết cuộc đời mà không có gì đáng kể, miễn sao mọi chuyện vẫn ổn? Tôi không nghĩ thế. Tôi tin rằng mỗi người đều được mời gọi sống một cuộc đời thật đẹp, không phải theo tiêu chuẩn thành công của người đời, càng không phải để trở nên nổi bật hơn người khác, nhưng để sống đến tận cùng những gì Thiên Chúa đã trao ban.
Thật ra, chúng ta chưa bao giờ bắt đầu cuộc đời với hai bàn tay trắng. Trước khi kịp làm được điều gì cho cuộc sống, chúng ta đã nhận được biết bao điều mình không thể tự tạo ra hay tự kiếm lấy: Ba Mẹ – hai phép màu đầu tiên của cuộc đời; một gia đình để yêu thương, một mái nhà để trở về, những hy sinh âm thầm và những vòng tay luôn sẵn sàng đón nhận. Rồi còn biết bao món quà khác: một bầu trời để ngước nhìn, một mặt đất để bước đi, những con người để yêu thương, những cơ hội để trưởng thành, những điều tốt đẹp vẫn âm thầm hiện diện mỗi ngày mà đôi khi ta xem là hiển nhiên. Và dưới ánh sáng đức tin, ta hiểu rằng những điều ấy không chỉ là những may mắn tình cờ, nhưng còn là những dấu chỉ của một tình yêu đi trước. Thiên Chúa đã yêu thương ta trước khi ta biết yêu thương, đã trao ban sự sống trước khi ta biết phải sống thế nào cho xứng đáng, và vẫn kiên nhẫn ban ân sủng ngay cả khi ta chưa biết trân trọng những gì mình đang có.
Nếu đã nhận lãnh nhiều như thế, ta có thể sống một đời cầm chừng sao?
Hãy nhìn một ngọn cỏ bên đường. Nhỏ bé, bình thường, chẳng mấy ai dừng lại để ngắm nhìn, nhưng nó vẫn âm thầm vươn lên, xanh hết sức mình dưới nắng, dưới mưa.
Hãy nhìn một viên đá cuội nằm bên dòng suối. Nó chẳng phải đá quý, chẳng có gì lấp lánh để người đời săn tìm, nhưng qua bao lần va đập với dòng nước, nó dần trở nên tròn trịa, nhẵn nhụi và mang một vẻ đẹp riêng.
Ngọn cỏ không cần trở thành cây cổ thụ để chứng minh giá trị của mình; viên đá cuội cũng chẳng cần hóa thành đá quý mới đáng được trân trọng. Chúng không sống cuộc đời của một thứ khác, nhưng âm thầm sống trọn vẹn điều mình được tạo nên để trở thành.
Vậy còn chúng ta thì sao?
Chúng ta là những con người được Thiên Chúa dựng nên theo hình ảnh Ngài, được ban trí tuệ để nhận biết chân lý, trái tim để yêu thương, tự do để lựa chọn và một cuộc đời để trao hiến. Chúng ta có khả năng học hỏi, trưởng thành, vượt qua chính mình và làm cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn. Thế mà đôi khi, chúng ta lại dễ dàng bằng lòng với một cuộc sống cầm chừng: không muốn mình quá tệ, nhưng cũng chẳng quyết tâm trở nên tốt hơn; không muốn đánh mất những gì đang có, nhưng cũng chẳng đủ can đảm để dấn thân cho những điều đáng sống. Bởi thế, vấn đề không phải là “Không rực rỡ cũng chẳng sao”, nhưng là: Tôi có đang sống trọn vẹn cuộc đời mà Thiên Chúa đã trao cho tôi không? Tôi có đang sử dụng những khả năng mình có để làm điều tốt đẹp, có dám bước ra khỏi sự an toàn để sống cho những điều có ý nghĩa, có biết biến những gì mình đã lãnh nhận thành món quà cho người khác không?
Không. Phải rực rỡ.
Nhưng rực rỡ theo Tin Mừng đâu phải là thứ ánh sáng cứ phải làm cho người ta lóa mắt. Đức Giêsu nói về hạt lúa mì: “Nếu hạt lúa gieo vào lòng đất mà không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác” (Ga 12,24). Hạt lúa muốn có ngày thành cây, có mùa trổ bông, thì phải chịu nằm xuống đất, đi vào bóng tối, nứt vỏ và chết đi trong hình dạng cũ của mình. Không một ai nhìn thấy, không một tiếng vỗ tay, không một dấu hiệu nào của thành công. Thế nhưng, chính trong nơi tưởng như mất mát ấy, sự sống đang âm thầm bắt đầu.
Đời sống Kitô hữu cũng vậy. Có những lúc Thiên Chúa mời gọi ta không phải để tỏa sáng trước người khác, nhưng để chết đi cho cái tôi, cho lòng tự ái, cho nhu cầu được công nhận. Có những hy sinh chẳng ai biết, những lời cầu nguyện chẳng ai nghe, những việc phục vụ rất nhỏ bé nhưng được thực hiện bằng tình yêu. Đặc biệt, trong đời sống thánh hiến, có những ngày người tu sĩ vẫn trung thành với giờ cầu nguyện, với cộng đoàn và sứ mạng, dù tâm hồn khô khan hay mỏi mệt. Những điều ấy có thể âm thầm như hạt lúa nằm dưới lòng đất, nhưng chính sự trung tín ấy có thể trở thành nơi Thiên Chúa làm nảy sinh hoa trái. Bởi thế, rực rỡ đâu có nghĩa là ai cũng phải làm pháo hoa. Pháo hoa có cái đẹp của pháo hoa, sáng lên một chặp rồi tắt. Ngọn nến có cái đẹp của ngọn nến, cứ lặng lẽ hao đi để một góc nhà bớt tối. Còn con đom đóm, nhỏ xíu, lập lòe giữa đêm, có khi chẳng đủ soi rõ một lối đi, nhưng vẫn làm cho bóng tối không còn nguyên vẹn là bóng tối. Mỗi thứ có một cách hiện diện riêng, đâu cần bắt con đom đóm phải sáng như pháo hoa mới chịu công nhận nó đẹp. Đời người cũng vậy thôi. Chúa đâu bắt ta phải trở thành một ai khác. Người chỉ mong ta đừng chôn vùi ánh sáng Người đã đặt vào mình, đừng vì mải nhìn người khác tỏa sáng mà quên mất phần ánh sáng nhỏ nhoi mình đang có.
Có điều, muốn sống được như vậy, chắc phải biết mình đang sống cho ai. Chứ nếu cứ sống bằng ánh mắt người đời, mình sẽ mệt lắm. Hôm nay người ta khen, ngày mai người ta quên; hôm nay mình được đứng ở chỗ dễ nhìn thấy, ngày mai có thể đã lùi về phía sau. Cứ chờ người khác nhìn thấy rồi mới vui, chờ người khác công nhận rồi mới thấy đời mình có ý nghĩa, thì chẳng khác nào đem bình an gửi nhờ nơi một cánh cửa mà mình không có chìa khóa. Nhưng nếu sống cho Chúa, người ta có thể chẳng biết mình đã làm gì, mà mình vẫn làm. Có những hy sinh không cần kể lại, những việc tốt chẳng cần ghi tên, những lời cầu nguyện chưa thấy hồi âm mà mình vẫn cứ cầu nguyện. Không phải vì mình không biết buồn, không biết tủi, nhưng vì dần dà mình hiểu rằng có những điều đáng làm không phải để được ai nhìn thấy, mà bởi tình yêu đã khiến mình không đành lòng làm khác đi.
Đó là lúc lời của Thánh Têrêsa Avila trở thành một xác tín: “Chỉ Thiên Chúa là đủ.” Chỉ Thiên Chúa là đủ, không có nghĩa là ta thôi cố gắng, thôi ước mơ hay mặc kệ đời mình trôi về đâu cũng được. Trái lại, vì Người là đủ, ta càng có tự do để sống hết mình mà không cần chứng minh bản thân. Ta có thể làm điều tốt vì tình yêu, chứ không vì ánh mắt của người khác, ta không thấp thỏm chờ ghi nhận. Ta có thể trao ban mà không tính toán. Tiếp tục bước đi ngay cả khi con đường phía trước chưa có gì bảo đảm. Rồi sẽ có những mùa đời mình chỉ giống một hạt lúa nằm sâu dưới đất, chẳng ai hay biết, chính mình cũng chẳng thấy mình đang lớn lên. Nhưng nếu đã biết mình được yêu thương từ trước, đã nhận lãnh cuộc đời này như một món quà, thì có lẽ ta không cần phải biến đời mình thành một điều gì thật lớn mới thấy nó đáng sống. Chỉ cần đừng để tình yêu đã nhận lãnh dừng lại nơi mình. Chỉ cần sống sao cho một người nào đó, nhờ có mình, mà bớt khổ hơn một chút, bớt cô độc hơn một chút, có thêm can đảm để đi tiếp một đoạn đường.
Vậy nên, nếu không rực rỡ thì sao?
Tôi vẫn muốn chọn sống rực rỡ.
Nhưng có lẽ, sau tất cả những gì đã nghĩ suy, tôi hiểu rằng rực rỡ không nhất thiết là phải làm được điều gì vĩ đại, càng không phải sống một cuộc đời khiến người khác ngước nhìn. Tôi muốn rực rỡ bằng lòng biết ơn đối với Thiên Chúa và cha mẹ. Rực rỡ bằng sự trung tín trong những điều nhỏ bé. Rực rỡ bằng một trái tim biết yêu thương và một cuộc đời sẵn sàng trao ban. Rực rỡ không nhất thiết là làm những điều phi thường, nhưng là làm những điều bình thường bằng một tình yêu phi thường. Và nếu một ngày nào đó ta chẳng còn gì để khoe, chẳng còn thành công nào để kể, xin cho tôi vẫn có thể thưa với Chúa: “Lạy Chúa, con đã cố gắng sống hết phần đời Chúa trao. Con đã cố gắng yêu, cố gắng cho đi, cố gắng trung thành. Con không biết đời mình đã làm được bao nhiêu, nhưng con biết con đã thuộc về Chúa.” Có lẽ như thế đã là một đời rực rỡ. Bởi sau cùng, điều làm nên vẻ đẹp của một đời người không phải là ánh sáng của mình lớn đến đâu, mà là ánh sáng ấy đã được trao ban như thế nào và đã quy hướng về ai.
Như hạt lúa mì phải rơi xuống và chết đi để sinh nhiều hạt khác, xin cho mỗi người chúng ta biết sống và trao ban chính mình, để những gì Thiên Chúa đã gieo nơi ta không trở nên vô ích. Nếu không rực rỡ thì sao? Thì cứ làm một ngọn cỏ, xanh hết sức mình giữa khoảng đất nhỏ nhoi được trao. Cứ làm một viên đá cuội, để những va đập của cuộc đời gọt giũa mình trở nên hiền lành hơn. Cứ làm một đốm sáng nhỏ giữa đêm, chẳng cần xua tan hết bóng tối, chỉ cần đừng để bóng tối dập tắt ánh sáng nơi mình. Và nếu Chúa muốn, hãy trở thành hạt lúa mì biết chết đi để sinh hoa trái. Bởi ta không cần phải rực rỡ trước mắt thế gian. Chỉ cần đời ta đủ sáng trước mặt Thiên Chúa. Và khi ấy, ta sẽ hiểu: Chỉ Thiên Chúa là đủ.
Gió Biển