1. Khai mạc:
Thứ Năm Tuần Thánh, nhắc chúng ta về đỉnh cao tình yêu của Đức Giêsu. Một tình yêu dám chết cho người mình yêu; Một tình yêu không so đo tính toán nhưng là cho đi, cho đi đến cùng. Đức Giêsu đã sống trọn vẹn tình yêu là “chết cho người mình yêu”. Qua đó, Ngài mời gọi chúng ta hãy làm việc “Này” mà nhớ đến Ngài.
- Hãy lặp lại tình yêu dâng hiến mà Ngài đã hiến thân vì nhân loại. Hãy lặp lại tình yêu hy sinh mà Ngài đã cống hiến cho nhân trần.
- Hãy sống một cuộc đời như Chúa để tình yêu của Ngài mãi ở lại trên trần gian. Đây là tình yêu dâng hiến, tình yêu vị tha đã tận hiến cho người mình yêu.
Hơn thế, là những người tự nguyện dâng hiến cuộc đời theo Đức Giêsu, chúng ta cần chiêm ngưỡng con đường Giêsu đã đi và cùng Người tiến bước, cho dẫu phía trước còn bóng tối và mây mù, nhưng xác tín rằng có Người cùng đồng hành với mỗi chúng ta
2. Lời Chúa: Ga 13, 1- 15
1 Trước ngày Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu biết đã đến giờ Mình phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng. 2 Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người. 3 Người biết rằng Chúa Cha đã trao phó mọi sự trong tay mình, và vì Người bởi Thiên Chúa mà đến và sẽ trở về cùng Thiên Chúa. 4 Người chỗi dậy, cởi áo, lấy khăn thắt lưng, 5 rồi đổ nước vào chậu; Người liền rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau. 6 Vậy Người đến chỗ Simon Phêrô, ông này thưa Người rằng: “Lạy Thầy, Thầy định rửa chân cho con ư ?” 7 Chúa Giêsu đáp: “Việc Thầy làm bây giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu”. 8 Phêrô thưa lại: “Không đời nào Thầy sẽ rửa chân cho con”. Chúa Giêsu bảo: “Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ không được dự phần với Thầy”. 9 Phêrô liền thưa: “Vậy xin Thầy hãy rửa không những chân con, mà cả tay và đầu nữa”. 10 Chúa Giêsu nói: “Kẻ mới tắm rồi chỉ cần rửa chân, vì cả mình đã sạch. Tuy các con đã sạch, nhưng không phải hết thảy đâu”. 11 Vì Người biết ai sẽ nộp Người nên mới nói: “Không phải tất cả các con đều sạch đâu”. 12 Sau khi đã rửa chân cho các ông, Người mặc áo lại, và khi đã trở về chỗ cũ, Người nói: “Các con có hiểu biết việc Thầy vừa làm cho các con chăng ? 13 Các con gọi Ta là Thầy và là Chúa thì phải lắm, vì đúng thật Thầy như vậy. 14 Vậy nếu Ta là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các con, thì các con cũng phải rửa chân cho nhau. 15 Vì Thầy đã làm gương cho các con để các con cũng bắt chước mà làm như Thầy đã làm cho các con”.
3. Suy niệm:
3.1 Phần thứ nhất:
Ai đã từng có dịp chăm sóc bệnh nhân trong giờ sau hết, hẳn sẽ cảm nhận những lời tâm huyết của họ được bộc lộ với trọn cả tâm hồn. Lúc đó, những lời thốt ra chẳng khác gì lời vàng vì nó rất thiêng liêng. Tại sao? Thưa, vì những gì là cuối cùng thì đều quan trọng: suy nghĩ cuối cùng; lời nói cuối cùng; giây phút cuối cùng và hành động cuối cùng.
Giờ đây, chúng ta hiện diện nơi đây để cùng chiêm ngưỡng, tái diễn và hiện tại hóa việc làm và lời nói cuối cùng của Đức Giêsu, trước khi rời các môn đệ để hoàn tất công trình Cứu độ mà Chúa Cha đã trao phó.
Đức Giêsu đã thể hiện tình yêu của Người qua các việc:
- Thiết lập Bí tích Thánh Thể – nguồn sự sống được trao ban
Khi đi xa, mặt cách lòng, người đi kẻ ở, bị lệ thuộc bởi không gian và thời gian. Lúc ấy, tâm trạng của cả hai đều mang rất nhiều cảm xúc. Nhưng có lẽ một trong những điều mà ai cũng cảm thấy cần phải làm cho nhau, đó là: để lại một tặng vật làm kỷ niệm.
Đức Giêsu biết giờ mình sắp trở về cùng Chúa Cha, nên Ngài đã yêu thương những kẻ thuộc về Ngài, Ngài yêu họ đến cùng, vì thế, trong bữa ăn, Ngài cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, bẻ ra và trao ban cho các môn đệ và nói: “Này là Mình Thầy … Này là chén Máu Thầy …” Hãy cầm lấy mà ăn, mà uống. Đây chính là tặng vật thần linh, gia sản thiêng liêng mà Giáo Hội đã nhận lãnh.
Tuy nhiên, Bí tích Thánh Thể mà Đức Giêsu thiết lập, ý nghĩa và giá trị không chỉ đơn thuần là quà tặng, là gia sản hay là một kỷ niệm, mà hôm nay, chúng ta cử hành như một ký ức!
Không! tặng vật này đã vượt ra khỏi những hoài niệm mà còn để hiện tại hóa cách thực nghiệm khi đã được chuyển đổi bản thể. Tức là mỗi khi được cử hành nhân danh Chúa, thì lúc ấy bánh và rượu đã biến đổi và trở thành Thịt và Máu thánh Chúa. Nói cách khác, Bí tích Thánh Thể là chính Chúa. Vì thế, mỗi lần chúng ta đón nhận và rước lấy, ấy là lúc chúng ta hạnh phúc tuyệt vời vì được đụng chạm đến chính Chúa. Chúa ở trong ta và ta ở trong Chúa. Ta và Chúa cùng chung nhau một dòng máu, một sự sống.
Như vậy, qua Bí tích Thánh Thể mà Đức Giêsu thiết lập, chúng ta được đụng chạm đến tình yêu vô biên của Thiên Chúa. Đây là điều mà lý trí con người không ai dám nghĩ tới!
Việc làm thứ hai Đức Giêsu thực hiện đó là:
- Thiết lập Thiên Chức Linh Mục – nối dài tình yêu tự hiến
Để thỏa lòng yêu thương, Đức Giêsu đã thực hiện thêm một bước, là thiết lập Bí tích Truyền Chức Thánh. Khi trao ban chức linh mục cho nhân loại, Đức Giêsu không chỉ mong muốn cho mọi người cảm nghiệm và sống đặc tính của tình yêu nơi Bí tích Thánh Thể, Ngài nói: “Các con hãy làm việc này mà nhớ đến thầy”. Như vậy, cùng một tâm tình yêu thương, Đức Giêsu muốn các linh mục sẽ thay Ngài, nhân danh Ngài để tiếp diễn hiến tế tình yêu này mọi ngày cho đến tận thế.
Điều này cho chúng ta thấy, Bí tích Thánh Thể gắn liền với Thiên Chức Linh Mục. Nếu Bí tích Thánh Thể là Bí tích tình yêu, dấu chỉ hiệp nhất, mối dây bác ái, thì Bí tích Truyền Chức đòi hỏi và mời gọi người lãnh nhận phải là người cảm nghiệm sâu xa cũng như sống đặc tính của tình yêu là hiến mình vì người khác. Chấp nhận biến bản thân của mình trở nên của ăn của uống cho người khác. Nói cách khác, chấp nhận bị ăn, bị uống. Bên cạnh đó, người linh mục là người làm cho tình yêu ấy được rõ nét khi thi hành bác ái với mọi người.
Khi thiết lập chức linh mục, có thể nói, Đức Giêsu đã đảo ngược vị trí. Từ một Thiên Chúa quyền năng, nhưng nay, Ngài đã chấp nhận bị lệ thuộc bởi con người và ý muốn của linh mục. Từ một người đáng được phục vụ, từ nay Ngài trở thành người phục vụ.
Như vậy, qua Bí tích Truyền Chức, các linh mục chính là hiện thân của lòng thương xót Chúa; các ngài không ngừng diễn tả và loan truyền lòng thương xót ấy cho nhân loại, đồng thời, các ngài cũng không ngừng làm cho con chiên của mình được ngụp lặn trong lòng thương xót Chúa, nhất là nơi Bí tích Thánh Thể.
Thinh lặng ít phút – có thể mở nhạc nhẹ
3.2 Phần thứ hai:
- Bài học về yêu thương được trao ban
Sau khi diễn tả tình yêu qua việc thiết lập Bí tích Thánh Thể và Bí tích Truyền Chức Thánh, lại một lần nữa, Đức Giêsu thực hiện ngay trước mặt các môn đệ một hành động quyết liệt và cũng đầy cảm động của tình yêu, đó là việc rửa chân cho các môn đệ.
Trong bữa ăn, Đức Giêsu đã: “… đứng dậy, rời bàn ăn, cởi bỏ áo ngoài, lấy khăn thắt lưng; rồi Người đổ nước vào thau, và bắt đầu rửa chân cho các môn đệ”.
Một loạt việc làm đã gây ngạc nhiên không nhỏ đối với các môn đệ, bởi vì theo truyền thống Do thái, việc rửa chân là việc làm của người nô lệ dành cho chủ của mình trước bữa ăn. Trước hành vi này, các ông ngỡ ngàng đến tột độ, bởi vì không có lý do gì Thầy lại rửa chân cho trò. Không có lý chứng gì để giải thích một hành vi ngược đời như vậy??? Sự bất ngờ đến ngỡ ngàng đã khiến được Phêrô thốt lên: “Không đời nào Thầy phải rửa chân cho con”.
Tại sao Phêrô lại ngỡ ngàng đến như vậy? Thưa! bởi vì việc làm này vượt ra khỏi tầm kiểm soát lý trí của các ông.
Khi rửa chân xong, Đức Giêsu đã dạy cho các ông bài học thấm thía đúng chất của cảnh người đi kẻ ở, Ngài nói: “Anh em gọi Thầy là ‘Thầy’, là ‘Chúa’, điều đó phải lắm, vì quả thật, Thầy là Thầy, là Chúa. Vậy, nếu Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em, thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau. Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em”.
Đây chính là lời mời gọi đầy yêu thương của Đức Giêsu. Đây cũng chính là điều răn mới mà Đức Giêsu đã truyền dạy.
- Lời trăn trối – Bài học cho chúng ta
Ngang qua các nghi thức cử hành, Giáo Hội mời gọi con cái của mình không chỉ chiêm ngắm và khen ngợi những hành vi yêu thương của Đức Giêsu. Điều mà Giáo Hội muốn cho con cái của mình phải là người nghiệm được tình yêu ấy trong chính cuộc đời của mình. Đồng thời hãy ra đi để đến những nơi thiếu vắng tình yêu, tiếng cười, nhằm diễn tả tình yêu của Đức Giêsu cho anh chị em bằng chính đời sống của mình.
Thật vậy, ngày nay, biết bao nhiêu nơi thiếu vắng tình yêu, thiếu vắng tiếng cười. Nơi khu phố, trên công trường, trong gia đình … cũng có thể là chốn ăn chơi sa đọa, đầu … đâu đâu cũng thấy toát lên những tiếng khóc ai oán vì thiếu vắng tình yêu. Ngược lại, sự vô cảm, dửng dưng lại đang lộng hành đến độ chóng mặt.
Trước thực trạng này, lời di chúc của Đức Giêsu: “Hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu” mà chúng ta vừa nghe sẽ là lời mời gọi và hối thúc chúng ta lên đường để thực thi sứ mệnh tình yêu của Chúa đến với mọi người, nhất là những nơi ngoại biên, bên lề trong xã hội hôm nay.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con thật xúc động khi chiêm ngắm từng hành vi, từng cử chỉ của Chúa trong bữa Tiệc Ly chiều hôm xưa mà hôm nay chúng con vừa cử hành. Xin Chúa ban cho chúng con có được trái tim nhân hậu và xót thương của Chúa, để chúng con cũng làm những việc Chúa đã làm khi xưa cho anh chị em chúng con trong xã hội hôm nay. Amen.
4. Lời nguyện chung:
Chủ tế: Anh chị em thân mến,
“Không có tình yêu nào lớn và cao quí cho bằng tình yêu của người đã hiến mạng sống cho người mình yêu”. Trong đêm này, Đức Giê-su đã thể hiện tình yêu của Người dành cho Chúa Cha và cho nhân loại, khi Người hiến tế mạng sống mình trên thập giá và trao ban mình Người làm lương thực nuôi sống chúng ta. Trong tâm tình tri ân cảm mến chúng ta cùng dâng những ý nguyện:
- Trước khi rời các môn đệ về với Chúa Cha, Đức Giê su đã thiết lập chức Linh mục và Bí tích Thánh Thể, để Người ở với con người. Chúng ta cùng cầu nguyện cho Đức Giáo Hoàng Phanxico và các phẩm trật trong Hội Thánh, được sống mầu nhiệm hiệp thông cách sâu sắc, để qua đó Giáo Hội trở nên nhân chứng cho Tình yêu Thiên Chúa giữa lòng thế giới.
- Thế giới hôm nay vẫn còn đó những bóng đen của chiến tranh và hận thù. Xin Chúa cho các vị nguyên thủ các quốc gia biết gạt bỏ những lợi ích riêng tư, và biết mở rông con tim để ngồi lại với nhau, hầu tìm ra con đường dẫn tới hòa bình, một nền hòa bình đích thực trong công bình và tình thương.
- Nhiều nơi trên thế giới, các Kitô hữu đang bị bách hại vì đức tin. Xin gia tăng niềm tin cho họ và xin Thánh Thần Chúa ban cho họ lòng dũng cảm, sự kiên cường, để dù giữa bão tố của cuộc đời, đức tin của họ luôn kiên vững.
- Chúng con là những người đang bước theo Đức Kitô. Xin củng cố đức tin và ban tràn đầy lòng mến, để chúng con được trung thành với Đức Kitô, Đấng đã yêu mến và hy sinh mạng sống vì chúng con. Đặc biệt, chúng con nhớ đến Cha Xứ chúng con, xin Chúa chúc lành, nâng đỡ và đồng hành với ngài trong sứ vụ được trao ban.
Chủ tế: Lạy Thiên Chúa là Cha vô cùng nhân ái, đó là tâm tình và nguyện ước chúng con xin dâng lên Cha, xin Cha khấng ban cho chúng con những ơn mà lòng chúng con hằng cầu khẩn, chúng con cầu xin nhờ Danh Đức Giêsu con Cha, Chúa chúng con. Amen
Nt. Têrêsa Hà thị Khiết Tâm
