Năm 1670, Đức Cha Lambert de la Motte chính thức thành lập Dòng Mến Thánh Giá qua việc nhận lời khấn của hai nữ tu tiên khởi Ane và Paula. Từ gốc rễ ấy đã khai sinh ra biết bao Hội Dòng Mến Thánh Giá khác, mang lại nhiều đóng góp đáng kể cho các Giáo hội địa phương. Qua dòng thời gian với nhiều biến cố thăng trầm, đến năm 1901, tại địa phận Hà Nội đã có 17 Nhà phước Mến Thánh Giá với tổ chức, sinh hoạt, kỷ luật còn đơn sơ.
Đấng Bản quyền địa phận Hà Nội bấy giờ là Đức Cha Pierre Gendreau Đông ao ước thiết lập Hội Dòng Mến Thánh Giá có lời khấn theo giáo luật. Vì vậy, Đức Cha ngỏ ý với các Nhà Phước, kêu gọi các thiếu nữ có chí hướng sống đời tu đến huấn luyện tại Hà Nội, mỗi nhà gửi hai em. Đức Cha Phó Francois Chaize Thịnh đề nghị với Đức Cha Đông xin trao việc huấn luyện các thiếu nữ cho các nữ tu Dòng Đức Bà. Sau những trao đổi, Dòng Đức Bà chấp nhận và Mẹ Mery Zoїla được trao nhiệm vụ huấn luyện trực tiếp.
Đức Cha Pierre Gendreau Đông qua đời ngày 7/12/1935. Đức Cha Phó Francois Chaize Thịnh lên kế vị, tiếp tục xúc tiến công việc. Năm 1936, Đức Cha cho xây cất Tập viện MTG Hà Nội tại ngoại ô Kẻ Bưởi để thuận tiện cho việc huấn luyện.
Ngày 02.02.1938, lớp thử đầu tiên gồm 8 chị hăng hái dấn thân trong ơn gọi Mến Thánh Giá. Ngày 20.07.1938, nghị định Thiết lập Dòng MTG Hà Nội được ký nhận do năng quyền của Thánh Bộ Truyền Giáo ban cho Đức Cha Francois Chaize Thịnh.
Ngày 15.01.1940, Hiến pháp được Đức Giám Mục phê chuẩn.
Ngày 02.02.1941, Lớp khấn đầu tiên được cử hành. Từ đây, các chị em đi phục vụ tại các xứ đạo như : Ngọc Hà, Phúc Xá, Bãi cát, Vạn phúc, Ô Chợ Dừa, Ngã Tư Sở.
Năm 1945, Nhật đảo chánh Pháp, chị em thuộc những lớp khấn đầu tiên phải di tản. Sau một thời gian, chị em qui tụ tại làng Kẻ Chuôn, ở nhờ nhà Ông chánh Đúc. Tại đây, chị em vừa lo việc đồng áng, vừa sống sứ mạng: rửa tội cho trẻ sơ sinh, thăm viếng và giúp đỡ những nạn nhân của cơn đói năm Ất Dậu.
Năm 1947, rời Kẻ Chuôn lên Hà Nội, chị em tiếp tục được huấn luyện và phục vụ tại các xứ đạo như: Mỏ Vàng, Hàm Long, Khâm Thiên, Thái Hà, đặc biệt Cô Nhi Viện Kitô Vua do Cha Paul Seitz thành lập.
Trong thời điểm này, vì ơn gọi khan hiếm nên chị em Mến Thánh Giá Hà Nội thuộc nhóm đã cải tổ phải chuyển đổi linh đạo: khấn lời khấn dòng Nhì của Dòng Đức Bà từ năm 1948 đến năm 1950.
Năm 1949, Đức Cha Thịnh qua đời, Đức Cha Giuse Maria Trịnh Như Khuê lên kế vị. Ngài đã xin các nữ tu Dòng Đức Bà cho khôi phục lại Dòng Mến Thánh Giá trong địa phận Hà Nội. Kể từ đó, chị em an tâm với ơn gọi Mến Thánh Giá.
Năm 1952, Chị Lucia Nguyễn Thị Nhân được đề cử làm Bà Nhất tiên khởi. Tuy vậy, Mẹ Mary Zoїla vẫn tiếp tục giúp đỡ việc huấn luyện.
Dì Cécilia KIỀU THỊ MÁT
Bề trên Tiên khởi theo Giáo luật
31/05/1966
Sau thời gian gián đoạn, Đệ Tử viện lại tiếp tục mở cửa đón nhận những mần non ơn gọi mới tại Đà Lạt.
Năm 1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam. Chị em MTG Hà Nội trực thuộc Đức Cha Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Giám mục tiên khởi giáo phận Đà Lạt. Trong niềm vui ấy, chị em dấn thân hơn nữa trong các thí điểm truyền giáo cho người Dân tộc tại hai trung tâm: Cam Ly và Đà Nung.
Ngày 31.05.1966, Tổng Tu nghị đầu tiên bầu Bề trên theo Giao luật. Chị Cécilia Kiều Thị Mát đắc cử.
Năm 1969, với sự ưu ái của Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn Bình, quí Cha Antôn Bùi Vĩnh Phước và Cha sở họ Tân Định Nicolas Huỳnh Văn Nghi, cộng đoàn đầu tiên của Hội Dòng Mến Thánh Gía Hà Nội được hiện diện trong Tổng Giáo phận Sài Gòn với tên gọi Mai Hương. Tại đây, Đệ Tử viện Mai Hương là cái nôi đầu tiên đón nhận các ơn gọi mới của miền Sài Gòn.
Cộng đoàn Antôn, kênh 1A
Nhân dịp mừng Tam bách Chu niên thành lập Dòng MTG Việt Nam, Hội Dòng có thêm các cơ sở mới như: Tân Phước (1970), Đồng Tiến (1971), Nam Hải (1971), Mai Tâm (1972), Trung tâm Văn hoá Xã hội (1972), Mactynho (1973). Các cộng đoàn của Hội dòng còn mở rộng đến Giáo phận Ban Mê Thuột với Giáo xứ Xã Đoài và Giáo phận Long Xuyên với giáo xứ Antôn kênh 1A.
Ngày 30.04.1975, một trang sử mới được mở ra với biến cố “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”.
Cùng đồng hành với dân tộc trong hoàn cảnh mới, chị em một lần nữa thay đổi chỗ ở. Được sự chấp thuận của các Đấng Bản Quyền liên hệ, Nhà Mẹ và Tập viện di chuyển về Giáo xứ Khiết Tâm, Thủ Đức, thuộc Tổng Giáo Phận Sài Gòn.
Đấng Bản Quyền Giáo Phận Sài Gòn là Đức Tổng Phaolô Nguyễn Văn Bình hằng thao thức cho các Hội Dòng Mến Thánh Giá thuộc Giáo phận của Ngài được canh tân theo đường hướng của Công đồng Vaticano II. Ngày 25.08.1985, tại Tòa Tổng Giám Mục Sài Gòn, Đức Tổng Giám Mục Phaolô đã chính thức thành lập “Nhóm nghiên cứu linh đạo Mến Thánh Giá” và đặt Cha Phi Khanh Vương Đình Khởi, dòng Phanxicô làm cố vấn cho nhóm. Kể từ đó, bảy Hội Dòng Mến Thánh Giá trong Tổng Giáo phận Sài Gòn cùng làm việc chung với nhau.
Với nỗ lực nhiều năm làm việc, cuốn Hiến Chương của bảy Hội Dòng Mến Thánh Giá thuộc TGP Sài Gòn được phê chuẩn để thử nghiệm vào ngày lễ Tro năm 1990. Sau đó, Đức Tổng Giám mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn đã long trọng phê chuẩn chính thức cuốn Hiến Chương này vào ngày 02.02.2000.
Cũng trong dịp này, tu phục của Chị em MTG Hà Nội từ áo đầm đen đổi sang chiếc áo dài xanh đen thuần tuý Việt Nam
Ngày 29.06.1995, nhân dịp lễ kính hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô, Đức Hồng Y Tổng Trưởng Bộ Đặc Trách Tu Sĩ đã xem xét, cân nhắc và thông qua nghị định Prot. n. DD-2373-1/95, cho phép Hội Dòng MTG Hà Nội được đổi danh xưng thành Hội Dòng MTG Khiết Tâm.
Ngày 29.12.2001, trong bầu khí hạnh phúc của Tuần Bát Nhật mừng Chúa Giáng Sinh, chị em đã hân hoan mừng ngày Hội dòng bước vào tuổi Lục tuần. Thánh lễ đồng tế tạ ơn do Đức Cha Giuse Nguyễn Tích Đức, Giám mục Giáo phận Ban Mê Thuột chủ tế cùng với quí Cha, quí Bề trên và quí tu sĩ, quí thân nhân, ân nhân và đông đảo bạn hữu xa gần. Sáu mươi năm chưa được gọi là cao niên, nhưng cũng đủ để trải qua những sóng gió, lúc an vui, khi sầu khổ. Sáu mươi năm dừng lại để dâng lời tạ ơn, để lượng giá quãng đường đã qua và để nỗ lực hơn nữa trong bước đường tương lai.
Tiến thêm một bước, ngày 22.08.2020, Hội Dòng Mến Thánh Giá Khiết Tâm long trọng khai mạc Năm Thánh mừng kỷ niệm 80 năm thiết lập Hội dòng. Thánh lễ tạ ơn Khai mạc Năm Thánh do Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, Tổng Giám Mục Tổng Giáo phận Huế, Chủ tịch Hội đồng Giám Mục Việt Nam chủ tế, quý Cha đồng tế cùng với sự hiện diện của quý tu sĩ thuộc các Hội dòng lân cận. Dịp này, tuy được chuẩn bị rất chu đáo nhưng Năm Thánh của Hội dòng được mở ra trong nỗi lo lắng chung của toàn nhân loại vì dịch bệnh Covid-19. Các nghi thức được đơn giản tối đa nhưng cũng không kém phần linh thiêng và ấm cúng.
